Değerli Prosman okurları, bu makalemizde “5. sınıfta kültürü oluşturan unsurlar nelerdir” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik.
Kültürümüzü Keşfettiğim O Gün: 5. Sınıfta Kültürü Oluşturan Unsurların Hikâyesi
Çocukluğumun En Unutulmaz Ders Günü
Kayseri’de yaşadığım yılların içinde bazı günler vardır ki aradan ne kadar zaman geçerse geçsin insanın kalbinde aynı sıcaklıkla kalır. Benim için böyle günlerden biri, 5. sınıfa giderken yaşadığım o özel gündü. O zamanlar dünyayı çok daha küçük görüyordum. Bir sokağın, bir evin, bir okul bahçesinin bile kocaman bir dünya olduğunu düşünüyordum.
Şimdi 25 yaşındayım ve hâlâ o günün hislerini hatırlıyorum. Günlük tutmayı çok seviyorum. Çocukluğumdan beri yaşadığım güzel ya da zor anları defterlerime yazıyorum. Geçmişteki kendimle konuşmak gibi geliyor bana. Geçenlerde eski defterlerimi karıştırırken 5. sınıfta yazdığım bir sayfaya denk geldim.
Sayfanın başında büyük harflerle şu yazıyordu:
“Bugün kültürümüzün ne kadar değerli olduğunu anladım.”
O cümleyi okuyunca yüzümde istemsiz bir gülümseme oluştu. Çünkü o gün, sadece bir ders işlemediğimizi, aslında bizi biz yapan değerleri tanımaya başladığımızı fark ettim.
Kültür Nedir? Küçük Bir Çocuğun Büyük Keşfi
sınıfta öğretmenimiz bize “Kültürü oluşturan unsurlar nelerdir?” sorusunu sormuştu. Sınıfta herkes farklı cevaplar vermeye başladı. Kimi yemeklerden bahsetti, kimi bayramlardan, kimi de geleneklerden.
Ben ise o an biraz sessiz kaldım.
Çünkü kültür kelimesi bana çok büyük ve karmaşık gelmişti. Sanki sadece kitaplarda yazan, büyük insanların konuştuğu bir kavram gibiydi. Oysa öğretmenimizin anlattıklarıyla aslında kültürün hayatımızın tam içinde olduğunu anlamaya başladım.
Kültür; bir toplumun geçmişten günümüze taşıdığı değerlerin tamamıdır. İnsanların yaşam biçimi, gelenekleri, görenekleri, dili, sanatı, yemekleri, kıyafetleri, müzikleri ve inançları kültürün önemli parçalarıdır.
Bunu öğrendiğim anda çok heyecanlandım. Çünkü fark ettim ki benim de bir kültürüm vardı. Evimde duyduğum sözlerde, büyüklerimin anlattığı hikâyelerde, annemin yaptığı yemeklerde ve bayram sabahlarında yaşadığım mutlulukta kültürümüz saklıydı.
Kayseri’de Geçen Bir Gün ve Ailemin Bana Öğrettikleri
O gün okuldan eve dönerken aklımda sürekli kültür konusu vardı. Eve geldiğimde annem mutfakta hazırlık yapıyordu. Her zamanki gibi ev mis gibi yemek kokuyordu.
“Anne, sence kültürümüzü oluşturan şeyler nelerdir?” diye sordum.
Annem önce şaşırdı. Sonra gülümsedi.
“Bunu okulda mı öğrendiniz?” dedi.
Başımı salladım.
Annem bana çocukluğundan bahsetmeye başladı. Büyüklerinden öğrendiği yemek tariflerini, bayram hazırlıklarını, komşuluk ilişkilerini anlattı. O an annemin anlattıkları bana sıradan şeyler gibi gelmedi.
Daha önce sadece bir yemek olarak gördüğüm mantının, aslında geçmişten gelen bir gelenek olduğunu fark ettim. Büyüklerimizin yaptığı misafirliklerin, bayram ziyaretlerinin, aile içinde anlatılan hikâyelerin aslında kültürümüzün bir parçası olduğunu anladım.
İçimde büyük bir heyecan oluştu. Çünkü kültürün uzaklarda değil, kendi evimizin içinde olduğunu keşfetmiştim.
Kültürü Oluşturan En Önemli Unsurlar
Dilimiz ve Sözcüklerimiz
Kültürümüzün en önemli parçalarından biri dildir. İnsanlar duygularını, düşüncelerini ve yaşadıklarını dil sayesinde gelecek nesillere aktarır.
Ben Kayseri’de büyürken büyüklerimin kullandığı bazı kelimeleri, deyimleri ve anlatım biçimlerini çok severdim. Dedemin konuşmaları bana her zaman farklı gelirdi. Onun kullandığı eski sözlerde geçmişten gelen bir sıcaklık vardı.
O zaman anlamıyordum ama şimdi düşünüyorum da dilimiz aslında geçmişle bugün arasında kurulan güçlü bir köprüydü.
Gelenek ve Göreneklerimiz
sınıfta öğrendiğim en güzel şeylerden biri de gelenek ve göreneklerin kültürümüzdeki yeriydi.
Bayram sabahları büyüklerimizi ziyaret etmek, misafirlere ikramda bulunmak, düğünlerde ve özel günlerde bir araya gelmek bizim kültürümüzün önemli parçalarıdır.
Çocukken bayram ziyaretlerini bazen yorucu bulurdum. Bir evden diğerine gitmek, sürekli büyüklerin elini öpmek bana uzun gelirdi.
Ama büyüdükçe bunun değerini daha iyi anladım.
İnsanları birbirine bağlayan şeyin sadece akrabalık olmadığını, paylaşılan değerlerin de insanları yakınlaştırdığını gördüm.
Yemeklerimiz ve Sofra Kültürümüz
Kültür denince benim aklıma ilk gelen şeylerden biri de yemeklerdir.
Çünkü sofralar sadece yemek yenilen yerler değildir. Aynı zamanda insanların bir araya geldiği, sohbet ettiği ve sevgisini paylaştığı alanlardır.
Çocukken annemin mutfakta uzun saatler geçirmesine bazen üzülürdüm. Onun yorulduğunu görürdüm ama neden bu kadar emek verdiğini tam anlayamazdım.
Şimdi ise o sofraların sadece yemek hazırlamak olmadığını biliyorum. O sofralarda aile sevgisi, paylaşma duygusu ve geçmişten gelen alışkanlıklar vardı.
Sınıfta Yaşadığım Duygusal An
Ertesi gün öğretmenimiz bizden kültürümüzü anlatan küçük bir sunum hazırlamamızı istedi.
Ben de ailemden öğrendiklerimi anlatmaya karar verdim.
Sunum sıram geldiğinde biraz heyecanlandım. Ellerim titriyordu. Herkesin karşısında konuşmak beni korkutuyordu. Bir an yanlış bir şey söylemekten endişelendim.
Ama anlatmaya başladığımda içimde farklı bir duygu oluştu.
Kendi hayatımdan bahsediyordum.
Annemin yemeklerinden, dedemin hikâyelerinden, bayram sabahlarından söz ettim. Arkadaşlarım dikkatle dinliyordu.
Sunumum bittiğinde öğretmenim gülümsedi ve “Kültürü anlamanın en güzel yolu onu yaşamaktır.” dedi.
O an çok mutlu oldum. Çünkü ilk defa kendi yaşadığım şeylerin değerli olduğunu hissettim.
Kültürümüzü Korumanın Önemi
Geçmişten Geleceğe Uzanan Bir Bağ
Yıllar geçti. O küçük çocuk büyüdü. Ama 5. sınıfta öğrendiğim o ders hâlâ benimle birlikte.
Bugün geçmişimize baktığımızda kültürümüzün bize kim olduğumuzu hatırlattığını görüyorum.
Teknoloji değişiyor, şehirler değişiyor, insanlar değişiyor. Ancak bizi birbirimize bağlayan değerleri korumak çok önemli.
Çünkü kültür kaybolursa sadece bazı alışkanlıklarımızı değil, geçmişimizle olan bağımızı da kaybederiz.
Bazen eski fotoğraflarıma bakıyorum. Çocukluğumdaki evimizi, aile sofralarımızı ve okul günlerimi hatırlıyorum. İçimde hem tatlı bir hüzün hem de büyük bir umut oluşuyor.
Hüzünleniyorum çünkü o günler artık geride kaldı. Ama umutlanıyorum çünkü kültürümüzü yaşatacak yeni nesiller var.
Kültür Bana Kendimi Tanımayı Öğretti
Bugün geriye dönüp baktığımda, 5. sınıftaki o dersin hayatımda küçük ama önemli bir iz bıraktığını düşünüyorum.
O gün kültürün sadece kitaplarda bulunan bir konu olmadığını öğrendim. Kültür; annemin yaptığı yemekte, dedemin anlattığı hikâyede, mahallemizdeki komşulukta ve bayram sabahlarının heyecanında vardı.
Kültürü oluşturan unsurlar; dilimiz, geleneklerimiz, göreneklerimiz, sanatımız, yemeklerimiz, müziğimiz, kıyafetlerimiz ve yaşam biçimimizdir. Ancak bunların hepsinden daha önemli olan bir şey vardır: Bu değerleri sevgiyle taşımak.
Çünkü kültür, sadece geçmişten bize kalan bir miras değildir. Aynı zamanda bizim geleceğe bırakacağımız en değerli emanettir.
Ben hâlâ o eski günlük sayfasını saklıyorum. Çünkü o sayfa bana küçük bir çocuğun yaptığı büyük keşfi hatırlatıyor:
İnsan, kendi kültürünü tanıdıkça aslında kendini de tanımaya başlar.
Bu yazımızın sonunda sizi yalnız bırakmıyoruz; “5. sınıfta kültürü oluşturan unsurlar nelerdir” hakkında aklınıza takılan her şeyi Prosman üzerinden sorabilirsiniz.